شبکه بهداشت و درمان شهریار
نظرسنجی
کیفیت مطالب مندرج در این بخش

عالی
خوب
متوسط
ضعیف

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 947
 بازدید امروز : 103
 کل بازدید : 534146
 بازدیدکنندگان آنلاين : 7
 زمان بازدید : 2.0491
حلقه صالحین

طرح حلقه های صالحین چیست:

·         هدف از شجره طیبه صالحین

·         پیشینه تاریخی و دلایل نشستن حلقه ای در طرح صالحین

·         تعداد اعضای حلقه های طرح صالحین

هدف از شجره طیبه صالحین

تربیت انسان مومن، بصیر، مجاهد،فعال، انقلابی و دارای موضع از اهداف اصلی و اساسی شجره طیبه صالحین است. صالحین درواقع، بمنزله هموار کردن مسیر ظهور امام عصر (عج)، کادرسازی دوباره برای انقلاب ونیز جریان سازی فرهنگی در کشور، با هدف غالب شدن رویکرد فرهنگی در تشکل های فرهنگی،دینی است. شجره طیبه صالحین، به معنای اخص، در صدد راه اندازی حلقه های تربیتی،با هدف ایجاد یا تغییر رفتار در مخاطبان، مبتنی بر مکتب تربیتی اهل بیت عصمت وطهارت (علیهم السلام) می باشد

دلایل نشستن حلقه ای در طرح صالحین

پیشینه تاریخی اجرای شجره طیبه صالحین، یا همان تشکیل حلقه های تربیتی معرفتی، بیش از همه به صدر اسلام در مسجدالنبی، مسجد قبا و سایر مساجد مکه و مدینه بر می گردد. چنانچه روش تربیتی ومعرفت افزایی در جریان صالحین نیز به تمام و کمال، به مشی عملی اهل بیت عصمت وطهارت (علیهم السلام) و سیره اولیاء خدا و بزرگان دین بر می گردد.
نظام واره شکلی صالحین، نشستن حلقه ای افراد را در جلسات به چند دلیل مورد تاکید قرار دادهاست:
 
اول آنکه در نظام حلقه ای برای هیچ کس، صدر و ذیل و بالا و پایین قائل نمی شویم و تمامی اعضاء گروه را در مقام تعلیم و تربیت و نیز در مرتبه پرورش وتزکیه، تقریبا هم رتبه یکدیگر فرض می کنیم که به این ترتیب، همه اعضای گروه به یک اندازه برای آموختن و تعالی و رشد و کمال و معرفت در خود احساس نیاز خواهندکرد. چنانچه در این باره، در آموزه های دینی می خوانیم که در صدر اسلام نیز،گاهی وقتی فردی به دنبال رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در مسجد می آمد، قبل ازاینکه اصحاب، ایشان را معرفی کنند، خودش از ترتیب نشستن افراد نمی توانست حضرت رابشناسد، که این امر، حاکی از نشستن حلقه ای افراد در آن جلسات میباشد.

دوم آنکه در نظام نشستن حلقه ای و دایره وار، همه اعضای گروه در مباحث شرکت داده می شوند و ترس و واهمه احتمالی افراد خجالتی و کم رو برای سخن گفتن و ابراز عقیده، در فضای صمیمی و بدور از هرگونه تکلف حلقه تربیتی، از بین خواهد رفت و بر این اساس تمامی حاضران فرصت حضور درحلقه را به منظور رشد و ارتقاء دانش و بصیرت خود مغتنم میشمارند.

و بالاخره سوم آنکه در نظام حلقه ای، برای سرگروه که نقش مبلغ یا همان پیام رسان دینی را ایفا می کند، امکان بهره برداری از اثرگذارترین شیوه ی تبلیغ و آموزش، یعنی همان تبلیغ چهره به چهره، سینه به سینه یا به تعبیر روایات اسلامی بالمشافهه فراهم می گردد.

تعداد اعضای حلقه های طرح شجره طیبه صالحین

اعضای حلقه های تربیتی صالحین معمولا 15 تا 20 نفرند که در موارد استثناء می تواند کمتر یا بیشتر از این تعداد هم باشد. مثلا به 25 نفر برسد و یا 9 نفر باشد. استاندارد عددی 15 تا 20 نفر، از اینرو در سیر تربیتی صالحین لحاظ شده است که تشکیل گروه و حلقه تربیتی با کمتر از 15نفر عضو، برای یک گروه صالحین، که قرار است حداقل یک سال با یک سر گروه مراتب رشد وکمال را طی کنند احتمال دارد به دلیل عدم ثبات نیروها، جا به جایی و یا هر از گاهی به دلیل غیبت چند نفر از آنان در جلسات، لطمه خورده و به لحاظ کیفی آسیب ببیند. بعنوان مثال، در حلقه ای که 10 تا 12 نفر عضو وجود دارد، اگر فرض کنیم سه یا چهار نفر از آنها غایب باشند بدون شک رغبت انگیزی مناسب در طرح طرفینی مباحث ایجاد نخواهد شد.
همچنین دلیل تعیین حد نصاب اعضاء در یک حلقه تربیتی به تعداد 20 تا 25 نفر نیز آن است که چون شاه بیت تربیت در حلقه های صالحین، در واقع همانتاثیر شگرف برقراری رابطه عمیق عاطفی ناصحانه، بین سرگروه و مخاطب است، پس بر ایناساس طبیعی به نظر می رسد که در این میان، تذکرات و توصیه های فردی سرگروه به اعضاءگروه، و نیز تشویق و تنبیه متربیان توسط سرگروه در مواقع لازم با عضویت بیشتر از 20یا 25 نفر در یک حلقه، به طور قطع و یقین صورت نخواهد پذیرفت.

 
مرحله جذب در طرح صالحین:

·         منظوراز جذب چیست؟

·         بایسته های جذب در طرح صالحین

·         نبایسته های جذب در طرح صالحین


مراد از جذب چیست و به چه چیز بایدجذب نماییم؟

همانگونه که آهن ربا، با داشتن خاصيت مغناطيسي، مي تواند براده هاي آهن را به خود جذب کند، در انسان نيز خواص ونيروهاي خاصي وجود دارد که او را به يک منبع مولد و پوياي جذب و دفع فعال تبديل کرده است.

نيروهاي مغناطيسي خاصي همچون: عشق، محبت، صفا و صميميت، همگي از جمله خواص منحصر به فرد انسانند که موجب گرايش ساير همنوعان به وي مي شوند.


شرايط جذب در طرح شجره طيبه صالحين

  انسان، درست مثل آهن ربا، با سه شرط مي تواند افراد را به خود جذب کند:

اول : آنکه خاصيت آهن ربايي خود را شناسايي، حفظ و تقويت نمايد.

دوم : آن که در مدار و محور جذب و کشش واقع شود.

سوم : آن که مخاطباني متناسب جذب با اين قبيل خواص انساني پيدا نموده و به خود جذب نمايد. (يافتن دلهاي مستعد و آماده)

مراد از جذب در طرح صالحين

به هر حال در اين خصوص، لازم به ذکر است که هر چند معناي اصطلاحي جذب در جريان صالحين، يعني آن که فرد يا افرادي را براي عضويت در حلقه صالحين متمايل نماييم، اما در اصل، مراد از جذب، در اجراي يک پروسه تربيتي هدف دار در واقع يعني تشنه کردن مخاطب براي تلاش و حرکت در اين مسير خطير. جذب يعني رغبت انگيزي در مخاطب براي فعاليت در گروه و نيز وارد نمودن تلنگر لازم در او، همراه با کشش و کوشش مناسب و لازم.

 جذب، مرحله اصلي طرح شجره طيبه صالحين

جذب در واقع مرحله اصلي فرآيند صالحين و بستر تحقق مراحل تثبيت و رشد است. در اين باره تا به حال، در بين ما اينگونه مرسوم بوده است که افراد، قبل از شروع مرحله جذب، ابتدا به آموختن و تحصيل فنون ارتباط موثر، مخاطب شناسي و روش تبليغ و ساير مسائلي از اين دست مي پرداخته اند اما در اين مجال، لازم به يادآوري است که در مکتب تربيتي اهل بيت عصمت و طهارت (عليهم السلام)، جذب، در وهله نخست و در بدو امر يک مسئله دروني، باطني و فردي به شمار مي آيد که سرگروه بايد قبل از تحصيل مراتب بيروني آن، حتما ابتدا به تهذيب نفس و پالايش و صيقل روح خود در اين زمينه بپردازد.

بر اين اساس وقتي که از درون کسي نور ساطع گرديد، ديگر بدون شک دوستداران روشنايي و نور قطعا به سمت او متمايل و راغب خواهند شد.

 

در طرح صالحين متربي به چه چيز جذب مي شود؟

همچنين سئوال مهم ديگر در اين رابطه، آن است که بدانيم در جريان اجراي صالحين، سرگروه بايد متربي را به چه چيزهايي جذب نمايد؟

در پاسخ به اين سئوال نيز، ابتدا لازم به يادآوري است که مربي نبايد افراد را به خودش جذب کند، بلکه او در اين بين تنها به منزله ي پلي است که متربيان با پا گذاشتن و عبور از آن، به مسير بندگي و عبوديت مي رسند و به اهل بيت عصمت و طهارت (عليهم السلام) وصل مي شوند. بنابراين سرگروه براي جذب، هرگز نبايد به معرفي خود و صفات و فضايلش بپردازد، بلکه آنچه که در جريان اجراي فرآيند تربيتي صالحين، بيش از همه متربيان را جذب خواهد کرد، در وهله نخست بيش از همه، تبعيت و الگوبرداري دقيق فرد سرگروه از سيره ي عملي و رفتاري اهل بيت عصمت و طهارت (عليهم السلام) و تقيد واقعي او به رعايت موازين شرعي و دستورات دين مقدس اسلام است.

به ديگر سخن آنکه اسلامي بودن بايد ملکه ي دائم زندگي سرگروه باشد نه اينکه تنها با هدف جذب ديگران در گروه، عمل به دستورات دين و موازين اخلاق را در معرض ديد و مرئاي مخاطبان قرار دهيد.

علاوه بر اين، نکته حائز اهميت ديگري که در جريان صالحين اثر گذاري فرآيند جذب را همواره دو چندان خواهد کرد، رعايت اصل اخلاص و رنگ آميزي الهي به کل جريان کار و نيز خيرخواهي ناصحانه سرگروه در راه سعادت و هدايت انسانهاست.

بايسته هاي جذب در طرح صالحين (1)

برخي صاحب نظران امر معتقدند دوره ي دفاع مقدس، به سه دليل، دوره ي تحولات عظيم اخلاقي و روحي و رواني در رزمندگان اسلام بود:

اول:به دليل پشت کردن آنها به دنيا و آماده شدن براي مرگ
دوم: به دليل فضاي معنوي حاکم بر جبهه هاي حق عليه باطل
سوم: به دليل وجود الگوهاي رفتاري مناسب و افراد متخلق به اخلاق اسلامي در جبهه هاي نبرد

بچه هاي جبهه نوعاً به کساني که فضيلت و تقواي بيشتري داشتند و صبر و شکيبايي و نيز داشتن سعه صدر معروف بوده و در سختي ها و شدائد، تکيه گاه ساير رزمندگان به شمار مي آمدند عناوين تکريم آميز "حاجي" و "سيد" را اطلاق مي کردند. و حتما نيز مي دانيد که نوعا هيچ کدام از "حاجي ها و سيدهاي دوران جنگ" به کسي پول نمي دادند، رزمنده هاي نوجوان را کوه و اردو نمي بردند و درگير و دار جنگ و جبهه و جهاد، خبري از جايزه و تشويق نبود ...

اما در عين حال، رزمندگان جوان و نوجوان حاضر بودند در مواقع خطر، حتي پيش مرگ و فدايي حاجي ها و سيدهاي گروهان وگردان خود شوند. شما براستي فکر مي کنيد دليل اين امر چه بوده است؟

بدون شک، يکي از اصلي ترين دلايل اين امر آن مي باشد که رزمندگان جوان و نوجوان در جبهه ها از نزديک، اخلاص، ايثار، فضيلت، جوانمردي و آزادگي هر که را معروف به "حاجي" و "سيد" بود مي ديدند و با تمام وجود بزرگواري و بزرگ منشي او را لمس مي کردند و باور داشتند. اما امروز ما چه کرده ايم؟!

راستي مگر نه اين است که هر جا يک شهيد باکري، يک شهيد زين الدين، يک شهيد کاوه و يا يک شهيد خرازي و علم الهدي باشد قطعا در آنجا يک گردان جوان دلداده و عاشق آنها نيز وجود جمع خواهد داشت.

پس بر اين اساس و در اين مجال، اولين بايسته هاي جذب را که در واقع همان اخلاص، ايثار، مجاهدت نستوه و معنويت حاکم بر گفتار و رفتار سرداران جبهه و جنگ بوده است به اختصار با يکديگر مرور مي کنيم.

 به ديگر سخن آنکه، اگر جذب بر پايه شاکله ي شخصيتي دروني افراد و نيز ساير مولفه هاي الهام بخش اخلاقي ذاتي آنان، طراحي و پايه ريزي شود حتما به صورتي نامرئي، ناخواسته، ناخودآگاه و بر اساس يک حس قريب دروني و يک کشش و جذبه معنوي عميق صورت خواهد پذيرفت. در اين صورت ديگر برنامه ريزي براي جذب آن چنانکه امروزه برخي از ما ولع و حرص بي حد نسبت به آن پيدا کرده ايم ديگر ضرورت ندارد زيراکه در واقع، جذب عميق، ريشه دار و مستحکم، با اين توصيفاتي که گفتيم بيش از همه مرهون اولين ديدارها و اولين برخوردهاي سرگروه با متربي است نه برنامه ريزي هاي از پيش طراحي شده، مدون و مکتوب.

در اين باره متاسفانه امروزه، برخي از مربيان و سرگروههاي صالحين به اشتباه گمان مي کنند که براي جذب بايد مثلا دستورالعمل مدني وجود داشته باشد، دفترچه راهنماي خاصي طراحي گردد و يا اساتيد تربيتي براي اين کار اوراد و اذکار معيني را به افراد بياموزند تا بتوان ديگران را به خود جذب نمود. اين در حاليست که در يک جذب اصيل و ريشه دار تربيتي ديني،  اصلا اين گونه نيست و بر خلاف اين تصور نادرست و باطل، جذب در آغاز امري دروني، ناخودآگاه، غير ارادي، الهام بخش، نامرئي و غير مستقيم است.

البته لازم به ذکر است که حرکت بر مدار صحيح جذب، همانطور که قبلا گفتيم همواره مستلزم رعايت دو شرط اصلي و اساسي است :

1) اول آنکه در مجموعه، برنامه ريزي خاصي با هدف ايجاد جاذبه هاي غير حقيقي، سطحي و کاذب صورت نپذيرفته باشد.
2) دوم آنکه ذائقه مخاطبان گروه، متاثر از فضاي کاذب حاکم بر گروه، از گرايش به امور فطري و معنوي به امور غيرفطري و غير معنوي تغيير جهت نداده باشد.

بايسته هاي جذب در طرح صالحين (2)

  افلاطون براي تربيت معنا و مفهومي"راز آلود" قائل ميگردد که به سادگي نمي توان حقيقت آن را فهميد. يکي از دلايل راز آلودگي تربيت اين است که وجه تمايز آن با تعليم، شفاف و روشن نيست. تربيت، در فضاي کاذب و مصنوعي صورت نمي پذيرد و آموزگار و معلم هرگز در قالب آموزش و تعليم صرف قادر به تربيت نخواهد بود چرا که تربيت امري است پرورشي و اصيل که تنها از عهده مربيان آگاه و دلسوز بر مي آيد...

منش مربي صالحين، اصلي ترين عنصر تربيت

از آنجا که اصلي ترين عنصر تربيت، در واقع رفتار، انديشه، مرام و منش سرگروه است پس چنين به نظر ميرسد که فرآيند جذب در صالحين تنها از عهده ي افرادي برآيد که متخلق به اخلاق اسلامي و آراسته به صفات پسنديده باشند.

به عنوان مثال، در جريان انقلاب که امام راحل (ره) توانستند به عنوان يک مربي اسوه و کم نظير دلهاي ميليونها مسلمان عاشق و دلداده را به خود جذب و شيفته نمايد آيا در اين راه سرمايه اي جز اخلاص، معنويت، اخلاق و استقامت داشته است.

امام (ره) چون به زندگي اش صبغه الهي بخشيده بود و چون مرد خدا بود توانست صاحبان دلهاي پاک و سليم را که فطرتا به مردان خدا گرايش ذاتي دارند و نيز دوست داران حق و حقيقت و پاکي را، در سرار عالم به خود جذب نمايد.

به راستي جذبه امام (ره) با دلهاي عاشق چه کرده بود که وقتي سردار خيبر شهيد حاج ابراهيم همت شنيد، حضرت امام فرموده است: جزيره مجنون بايد حفظ شود! آنقدر آنجا ماند و مقاومت کرد که همانجا شهيد شد.

امام راحل (ره) همچنين در جريان انقلاب اسلامي، الگوي تمام عيار يک طرح تربيتي بزرگ را در ايران خلق کرد و در معرض ديد جهانيان قرار داد چنانچه ايشان اول خود را به علم و عمل و ايمان و تقوا مجهز کرد و سپس به بستر سازي لازم براي تحقق اين انقلاب بزرگ در سطح کشور پرداخت درست از سال 42 تا بهمن 57.

در ادامه امام (ره)، به انجام رسالت اصلي خويش در اين خصوص پرداخت که در واقع همان بصيرت دهي، روشنگري، نصيحت و هدايت امتبود. پس از آن و در مرحله پاياني اين جريان عظيم، امام (ره) اقدام به راهاندازي تشکيلات رسمي در اين رابطه پرداخت و دولت و حاکميت تشکيل داد.