شبکه بهداشت و درمان شهریار

دکتر نگین حاتمی، سرپرست واحد نظارت بر امور دارویی و مواد اعتیادآور شبکه بهداشت و درمان شهریار، با تأکید بر اهمیت ارتقای آگاهی عمومی و اصلاح الگوهای مصرف دارو، پیشگیری از مسمومیت‌ها را مستلزم مسئولیت‌پذیری فردی و اجتماعی، رعایت اصول ایمنی و اقدام صحیح و به‌موقع در شرایط اضطراری دانست.

حاتمی با اشاره به اینکه مسمومیت‌های دارویی همچنان یکی از چالش‌های مهم حوزه سلامت به شمار می‌روند، بیان کرد: مصرف نادرست، خودسرانه یا بیش از مقدار تجویزشده داروها می‌تواند پیامدهای جدی برای سلامت افراد به دنبال داشته باشد. در این میان، کودکان، سالمندان و بیماران مبتلا به اختلالات اعصاب و روان، به دلیل شرایط خاص خود، ممکن است در معرض خطر بیشتری قرار داشته باشند؛ ازاین‌رو، توجه به اصول نگهداری ایمن داروها و مصرف صحیح آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی با تأکید بر شعار امسال هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها، «از شناخت خطر تا اقدام به‌موقع؛ برای پیشگیری از مسمومیت»، افزود: شناخت عوامل خطر، نخستین گام در پیشگیری از مسمومیت‌هاست، اما آگاهی زمانی اثربخش خواهد بود که به رفتارهای مسئولانه و اقدامات عملی منجر شود. نگهداری داروها در محل امن و دور از دسترس کودکان، مصرف دارو صرفاً مطابق با دستور پزشک یا داروساز، خودداری از تغییر خودسرانه مقدار مصرف و توجه به شرایط نگهداری فرآورده‌های دارویی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش بروز مسمومیت‌ها نقش مؤثری داشته باشد.

سرپرست واحد نظارت بر امور دارویی و مواد اعتیادآور همچنین نسبت به تصور نادرست درباره بی‌خطر بودن داروهای گیاهی و فرآورده‌های طبیعی هشدار داد و خاطرنشان کرد: طبیعی بودن یک فرآورده، به معنای بی‌خطر بودن آن نیست. داروهای گیاهی و مکمل‌ها ممکن است حاوی ترکیبات فعال متعددی باشند که در صورت مصرف نادرست یا همراهی با سایر داروها، موجب بروز عوارض ناخواسته و تداخلات دارویی شوند. بنابراین، مصرف این فرآورده‌ها نیز باید با آگاهی کافی و در صورت لزوم، پس از مشورت با پزشک یا داروساز انجام شود.

حاتمی با اشاره به افزایش گرایش به خرید اینترنتی مکمل‌های دارویی و سایر فرآورده‌های سلامت‌محور، بر ضرورت توجه به اصالت، کیفیت و نحوه مصرف این محصولات تأکید کرد و گفت: دسترسی آسان به مکمل‌ها نباید به مصرف بی‌رویه یا بدون مشورت آن‌ها منجر شود. رعایت مقدار مصرف توصیه‌شده، بررسی تداخلات احتمالی با داروهای مصرفی و پرهیز از استفاده هم‌زمان و خودسرانه چند فرآورده، از اصول مهم در حفظ سلامت مصرف‌کنندگان است. دریافت مشاوره از منابع تخصصی و معتبر نیز می‌تواند از بروز بسیاری از مشکلات ناشی از مصرف نادرست داروها و مکمل‌ها پیشگیری کند.

وی در ادامه، مرکز اطلاعات داروها و سموم را یکی از ظرفیت‌های مهم برای افزایش دسترسی مردم به اطلاعات و مشاوره تخصصی در زمینه مصرف صحیح داروها و پیشگیری از مسمومیت‌ها معرفی کرد و افزود: شهروندان می‌توانند برای دریافت مشاوره دارویی و کسب راهنمایی در زمینه پیشگیری از مسمومیت، با سامانه ۱۹۰، داخلی ۳، تماس بگیرند. این مرکز از ساعت ۸ تا ۲۰ به‌صورت تلفنی آماده پاسخگویی و ارائه مشاوره به عموم مردم است

سرپرست واحد نظارت بر امور دارویی و مواد اعتیادآور، با تأکید بر اهمیت واکنش صحیح در مواجهه با موارد مشکوک به مسمومیت تصریح کرد: در صورت بروز مسمومیت یا مشاهده علائم مشکوک، حفظ آرامش و دریافت فوری کمک پزشکی اهمیت زیادی دارد. افراد باید در چنین شرایطی با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند و از هرگونه اقدام درمانی خودسرانه، از جمله وادار کردن فرد به استفراغ یا استفاده از روش‌های خانگی بدون توصیه متخصصان، خودداری کنند. همچنین نباید برای دریافت کمک تخصصی منتظر بروز یا تشدید علائم ماند؛ زیرا تأخیر در رسیدگی پزشکی می‌تواند پیامدهای مسمومیت را تشدید کند.

حاتمی در پایان، پیشگیری از مسمومیت‌ها را مسئولیتی مشترک میان خانواده‌ها، مراکز آموزشی، کادر سلامت، رسانه‌ها و سایر نهادهای مرتبط دانست و خاطرنشان کرد: ارتقای سواد سلامت، اطلاع‌رسانی صحیح، ترویج مصرف منطقی داروها و تقویت فرهنگ مراجعه به متخصصان، از مهم‌ترین راهکارهای کاهش خطر مسمومیت‌هاست. تحقق شعار «از شناخت خطر تا اقدام به‌موقع؛ برای پیشگیری از مسمومیت» زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که آگاهی عمومی به رفتارهای ایمن و مسئولانه تبدیل شود و همه افراد جامعه در مسیر حفاظت از سلامت خود و دیگران مشارکت کنند.