شبکه بهداشت و درمان شهریار

سلامت تنفسی، پایه زندگی سالم و پویاست و هرآسیبی به سیستم تنفسی می تواند کیفیت زندگی را به طورقابل توجهی کاهش دهد.عوامل متعددی مانند آلودگی هوا، مصرف دخانیات، کم تحرکی، تغذیه ناسالم، استرس روانی و مواجهه با مواد شیمیایی، در بروز بیماریهای مزمن تنفسی مانند آسم نقش دارند.

بخش اول: مراقبت عمومی از سلامت تنفسی(توصیه برای عموم جامعه)

• از قرار گرفتن در معرض دود سیگار، قلیان و محیطهای آلوده پرهیز کنید.
• خانه را به طور منظم تهویه کرده و از باز کردن پنجره ها در مواقع آلودگی شدید هوا خودداری نمایید.
• فعالیت بدنی روزانه و پیاده روی منظم، ظرفیت تنفسی و عملکرد ریه را تقویت میکند.
• مصرف میوه ها و سبزیهای تازه، به ویژه منابع حاوی ویتامینC،AوEبرای پیشگیری از التهابات تنفسی توصیه میشود.
• از مرطوب کنندههای هوا در صورت خشکی زیاد محیط استفاده کنید.
• واکسیناسیون دورهای علیه آنفلوآنزا وکرونارا جدی بگیرید.

بخش دوم: مراقبت ویژه برای افراد در معرض خطر(افراد در معرض دخانیات یا آلودگی شغلی)

• مصرف دخانیات را ترک کنیدو از دود دست دوم اجتناب کنید.
• در محیطهای صنعتی یا پر گرد و غبارازماسکهای محافظ نظیر ماسکN95استفاده کنید.
• در صورت بروز علائم تنفسی نظیر سرفه یا تنگی نفس به پزشک مراجعه نموده و در صورت نیاز و با توصیه پزشک تست عملکرد ریه نظیراسپیرومتری انجام دهید.
• در محل کارفاصله ایمنی الزم رااز منابع سوخت، دود یا مواد شیمیایی فرّاررعایت نموده و از وسایل حفاظتی مناسب استفاده کنید.

بخش سوم: توصیه ها برای بیماران دارای بیماری مزمن تنفسی

• داروها و اسپریها را منظم و طبق دستور پزشک مصرف کنیدوبدون نظر پزشک خود هیچ دارویی را شروع یا قطع نکنید.اگر دستورالعمل مکتوب درمانی (action plan) در اختیار دارید، از آن تبعیت کنید.
• تکنیک صحیح استفاده از اسپریها را از پزشک یا پرستار آموزش ببینید.
• اطمینان حاصل کنید که برای حداقل90روز داروهای مورد نیاز خود را داشته باشید.
• رژیم غذایی سالم نظیر مصرف میوه وسبزیجات تازه، ماهی وغلات کامل را رعایت نموده و مصرف چربی های ترانس و نمک را محدود کرده و تا حد امکان از مصرف فست فود ها خودداری نمائید.
• از حضور در مکانهای شلوغ و آلوده در فصل سرما اجتناب کنید.
• وضعیت روحی و استرس را کنترل کنید.اضطراب میتواند شدت علائم تنفسی را افزایش دهد.
• در صورت تشدید علائم (سرفه، تنگی نفس، خس خس)، فورابه پزشک مراجعه کنید.

بخش چهارم:توصیه های بهداشتی در زمان وقوع انفجار یا حوادث مشابه

• در زمان انفجار، آتشسوزی یا حوادث صنعتی، خطر استنشاق دود، گازهای سمی یا گردوغبار وجود دارد واقدامات زیر حیاتی است:

• برای افراد حاضر در محل حادثه:

• فورااز محل انفجاردور شوید و به سمت هوای باز و خالف جهت باد حرکت کنید.
• از ماسک یا پارچه مرطوب برای پوشاندن دهان و بینی استفاده کنید.
• در صورت وجود دود یا گردوغبار غلیظ، در مکان سرپوشیده با پنجره های بسته پناه بگیرید.
• از تماس با فلزات داغ، مواد سوخته یا اجسام مشکوک پرهیزکنید.
• کودکان، سالمندان و بیماران تنفسی بایدهر چه سریعتر تخلیه شوند.

• برای افراد پس از حادثه:

• در صورت بروزهرگونه علائم نظیرتنگی نفس، سرفه پایدار یا چشم سوزش، به نزدیکترین مرکز بهداشتی
• مراجعه کنید.
•  مایعات فراوان بنوشید (آب، شیر، دوغ) برای کمک به دفع سموم استنشاقی.
•  از دود سیگار یا شعله مستقیم دوری کنید تا التهاب مجاری تنفسی تشدید نشود.
•  تا حد امکان در محیط آرام و کم استرس قراربگیرید، زیرا ترس و اضطراب میتواند تنفس را دشوارترکند.

بخش پنجم: مراقبت روانی و تغذیه ای در شرایط بحران

• بروز حادثه یا مواجهه باآلودگی شدید ممکن است موجب اضطراب، تپش قلب، و احساس تنگی نفس روانی شود.
• توصیه های روانی:
•  
• چند نفس عمیق و آرام از طریق بینی بکشید و با دهان بیرون دهید.
• بادوستان و خانواده در ارتباط بوده وبه طور منظم با آن ها در تماس باشیدو ارتباطات اجتماعی خود
• را حفظ کنید،انزوا میتواند استرس را تشدید کند.
• به دنبال یافتن کارهایی باشید که باعث آرامش شما می شوند، مانند مطالعه، پیاده روی،گوش دادن به موسیقی آرام. همچنین نوشیدن آب و استراحت کافی به کاهش اضطراب کمک میکند.
• در صورت تداوم علائم روانی یا افسردگی، با مشاورسلامت روان در مراکز بهداشتی مشورت کنید.

توصیه های تغذیه ای:

• مصرف مایعات زیاد برای رطوبت مجاری تنفسی.
• میوه های حاوی آنتی اکسیدان (انار، سیب، پرتقال، هویج)، برای ترمیم سلولهای تنفسی.
• حذف غذاهای چرب و سنگین و فست فودهادر دوره بحران برای کاهش فشارتنفسی.
• مصرف ماهی، مغزها، میوه وسبزیجات تازه برای حفظ ایمنی بدن.

پیام پایانی:سلامت ریه، سلامت زندگی است.هر فرد با رعایت نکات ساده، میتواند از خطرات بیماری های مزمن تنفسی و آسیبهای حوادث محیطی در امان بماند.با هوای پاک، تغذیه سالم، آرامش روانی ودوری از دود و آلودگی، نفسهای خود را سالم و زنده نگه دارید.